ĐỊA LÝ VÀ CUỘC SỐNG

Trang chủ » CLB Địa lý » Thư giãn

Category Archives: Thư giãn

Advertisements

Video: Khám phá tất cả mọi thứ về Trái đất

Một video mới của Kurzgesagt sẽ cho chúng ta biết mọi thứ cần biết về Trái đất, từ cách nó tồn tại sau khi va chạm với một vật thể lớn như sao Hỏa tới cách mà nó hình thành những yếu tố hỗ trợ sự sống.

Thực tế việc chúng ta tồn tại, sinh sống trên Trái đất ngày nay là một kỳ công của tạo hóa. Tại bất cứ thời điểm nào trong quá trình tạo ra Trái đất, vô số những rủi ro khác nhau có thể xảy ra ngăn chặn Trái đất trở thành nơi có thể sinh sống. May mắn cho chúng ta, điều kiện trên Trái đất (ít nhất là trên bề mặt của nó) đã chín muồi cho cuộc sống.

kham-pha-trai-dat

earth

Video của Kurzgesagt sẽ cho chúng ta biết mọi thứ về Trái đất như cách mà nó hình thành, độ tuổi của nó so với toàn bộ phần còn lại của vũ trụ và cách mà bề mặt hành tinh này hình thành những yếu tố hỗ trợ sự sống, cho phép những thứ như khủng long và con người sống trên đó.

Bạn cũng sẽ được thấy những gì xảy ra khi một hành tinh có kích thước giống như sao Hỏa va chạm vào trái đất non trẻ tạo ra mặt trăng và cách mà các lực từ trường từ ở lõi Trái đất giữ cho bề mặt Trái đất ổn định.

Xem tại đây:

Theo Vnreview, Youtube

Advertisements

Thơ tình Địa Lý Học

images483220_Oregon-Scientific-SmartGlobe-Thiet-bi-hoc-dia-ly-huu-ich-96351-1

Trái tim Em gồm nhiều “kinh vĩ tuyến”
Ôm lấy đời tôi “quả địa cầu tròn”
Bên Em “biển rộng” giận hờn
Kỷ niệm cũ như là “tàn tích núi”
Cá tính Em chín phần “xâm thực đá”
“Bào mòn” Anh “tích tụ” lại nơi đời
Xanh thăm thẳm “mây cao tầng buông lối”
Hẹn một ngày “mưa”, “hoang mạc” lòng tôi
Bên Em đấy những “phù sa cổ”
Bên tôi đấy sừng sững một sườn non
Em là “cực Bắc” tôi là “cực Nam”
Em là “dòng sông” tôi là “đá nuí”
Lời ru “đêm đông” tật nguyền “đại lục”
“Gió” à ơi thổi tức giận đâu về
“Mưa đá”, “bão giông” phủ kín chiều êm ả
“Sấm chớp” mịt mùng đau đáu một miền quê
Em “địa hình” không phẳng phía bên kia
Tôi cô đơn, lẻ loi hình “núi sót”
Đêm ôm đàn mà mơ mình “trượt dốc”
Cà phê hoá thành “băng” tim nghìn “độ rích te”
Lúc bên nhau tình chẳng thành “thiên đỉnh”
Khi biệt li nhanh chóng tựa “băng tan”
Em ơi khổ đau tình địa lý
Ước trận “cuồng phong” “mưa trút” “đại dương” tràn.

Trần Đức Thịnh (sưu tầm)

12 cung hoàng đạo trong chiêm tinh học

Sample image

Sample image

– Trong chiêm tinh học hoặc đôi khi là thiên văn học, các cung Hoàng Đạo là một vòng tròn 360 độ và được phân chia làm 12 nhánh, mỗi nhánh tương ứng với một cung, góc 30 độ. Cung Hoàng Đạo được tạo ra bởi các nhà chiêm tinh học Babylon cổ đại từ những năm 1645 trước Công nguyên. Vòng tròn 12 Cung Hoàng Đạo hoàn hảo với 12 cung tương xứng với bốn Mùa và 12 tháng. Các cung được phân chia làm bốn nhóm yếu tố (Lửa, Nước, Khí, Đất), mỗi nhóm yếu tố gồm 3 cung đại diện cho các cung có tính cách tương đồng với nhau.

– Theo các nhà thiên văn học thời cổ đại, trong khoảng thời gian chừng 30 – 31 ngày, Mặt Trời sẽ đi qua một trong mười hai chòm sao đặc biệt. Ai sinh ra trong thời gian Mặt Trời đi qua chòm sao nào thì họ sẽ được chòm sao đó chiếu mệnh và tính cách của họ cũng bị chòm sao ảnh hưởng nhiều. 12 chòm sao tạo thành 12 cung trong vòng tròn Hoàng đạo, có nghĩa “Đường đi của mặt trời”. Theo phương Tây, vòng tròn này tên là Horoscope. Tiếng Hy Lạp là Zodiakus Kyklos (ζωδιακός κύκλος) – “Vòng tròn của các linh vật.” Hiện nay, Hoàng đạo được coi là một xu hướng mới trong giới trẻ vì nó không hề mê tín mà khá đúng với thực tại.

12 cung hoàng đạo

1. Bach Dương từ 21/3 đến 20/4

BACH-DUONG1 (2)

2. Kim Ngưu ( con bò trắng). Từ 21/4 đến 21/5

kim-ngưu

3. Song Tử ( hai cậu bé song sinh, có lúc la hai cô bé ).

song tu1 (1)

4. Cự Giải ( con cua). Từ 22/6 đến 22/7

images835390_CuGiai410

5. Sư Tử ( con sư tử). Từ 23/7 đến 22/8

su tu 1

6. Xử Nữ ( cô gái trinh nữ). Từ 23/8 đến 23/9

11983257

7. Thiên Bình ( cái cân). Từ 24/9 đến 23/10

thien binh 2

8. Hổ Cáp ( con bọ cạp). Từ 24/10 đến 22/10

10795_07cugiai9yi-1

9. Nhân Mã ( cung thủ, trên là người, dưới là ngựa). Từ 23/10 đến 21/11

B1091DB138BE475EB5A5753928284D59jpg1356491010

10. Ma Kết ( con dê biển). Từ 22/11 đến 20/11.

2038124041_tinh-yeu-kim-nguu-ma-ket2

11. Bảo Bình (người mang nước). Từ 21/1 đến 19/2

small_nvn_1293115075

12. Song Ngư ( hai con cá bơi ngược chiều). Từ 20/2 đến 20/3

song ngu 2

– Bốn nhóm nguyên tố Hoàng Đạo Vòng tròn Hoàng đạo chia thành 12 cung, phân ra 4 nguyên tố đã tạo ra của thế giới theo quan niệm phương Tây: đất, lửa, nước, khí. Cứ ba cung là được xếp vào một nhóm nguyên tố, những cung cùng chung nhóm luôn tương hợp nhau nhất. Tuy nhiên, không phải hai cung khác nhóm lúc nào cũng kị nhau. Điển hình là nhóm Đất có thể kết hợp hài hòa cùng nhóm Nước và nhóm Lửa tương đối thích hợp với nhóm Khí. Nguyên tố đất: Ma Kết, Thất Nữ, Kim Ngưu. Những người nhóm đất rất chung thủy, cần cù, ôn hòa và khoan thai. Nguyên tố lửa: Bạch Dương, Sư Tử, Nhân Mã. Tính cách người nhóm lửa đặc biệt nồng cháy, đam mê, nông nổi nhưng gan dạ.Nguyên tố nước: Song Ngư, Cự Giải, Thiên Hạt. Người nhóm nước thường nhạy cảm, dễ bị tổn thương, có thiên hướng nghệ thuật. Nguyên tố khí: Song Tử, Thiên Bình, Bảo Bình. Đặc điểm: Họ yêu tự do, thông minh, tính tình phóng khoáng, tư tưởng cấp tiến. – Sao chiếu mệnh các cung 12 cung tương ứng với 12 ngôi sao và hành tinh, bao gồm cả Diêm Vương Tinh đã bị các nhà khoa học xóa khỏi danh sách các hành tinh hệ mặt trời: Cung Bạch Dương được Hỏa Tinh bảo hộ, tượng trưng cho thần chiến tranh Mars trong thần thoại La Mã (Ares của thần thoại Hi Lạp). Cung Kim Ngưu được Kim Tinh bảo hộ, tượng trưng cho nữ thần Venus (Aphrodite của thần thoại Hi Lạp.) Cung Song Tử được Thủy Tinh bảo hộ, tượng trưng cho thần đưa tin Mercury (Hermes). Cung Cự Giải được Mặt Trăng bảo hộ, tượng trưng cho nữ thần hôn nhân gia đình Junon (Hera trong thần thoại Hi Lạp) Cung Sư Tử được Mặt Trời bảo hộ, tượng trưng cho thần mặt trời Helios, sự trung trực, uy quyền và sức mạnh. Cung Thất Nữ được Thủy Tinh bảo hộ, tượng trưng cho trí tuệ, lòng chung thủy nhưng quá cầu toàn nguyên tắc. Cung Thiên Bình được Kim Tinh bảo hộ, cung này biểu tượng cho sắc đẹp, sự quyến rũ, công bằng. Tượng trưng cho nữ thần Venus. Cung Thiên Hạt được Diêm Vương Tinh bảo hộ, tượng trưng cho Pluto (Hades), thần cai quan âm phủ. Cung Nhân Mã được Mộc Tinh bảo hộ, tượng trưng cho thần sấm sét Jupiter (Zeus). Cung Ma Kết được Thổ Tinh bảo hộ, tượng trưng cho thần thời gian Saturn (Cronos). Cung Bảo Bình được Thiên Vương Tinh bảo hộ, tượng trưng cho thần bầu trời Uranus. Cung Song Ngư được Hải Vương Tinh bảo hộ, tượng trưng cho thần biển Neptune (Poseidon).

– Sự kết hợp giữa các cung Những cặp tương xứng nhất thường gồm những người thuộc cùng một nhóm – lửa/lửa, đất/đất, không khí/không khí và nước/nước. Nhưng không phải lúc nào cũng như vậy. Các cung lại được chia thành 3 đặc tính: Thống lĩnh (tham vọng nhưng độc đoán), ổn định (quả quyết nhưng ương bướng) và biến đổi (dễ thích nghi nhưng hay thay đổi, không ổn định). Thống lĩnh: Bạch Dương, Cự Giải, Thiên Bình và Ma Kết. Ổn định: Kim ngưu, Sư tử, Hổ cáp và Bảo Bình. Biến đổi: Song Tử, Xử Nữ, Nhân Mã và Song ngư. Những người thuộc cùng một nhóm này rất khó hòa hợp được với nhau, dễ xảy ra va chạm. Ví dụ: Các cung phân chia tiếp thành 2 loại: Chủ động và Bị động. Lửa, không khí thường mang tính tích cực và chủ động, trong khi đất và nước lại tiêu cực hoặc bị động. Chủ động: Dương cưu, Song tử, Sư tử, Thiên bình, Nhân mã và Bảo bình – thường hoà đồng và cởi mở tuy nhiên các cung này cũng có lúc là một phần của bị động. Bị động: Kim ngưu, Cự giải, Xử nữ, Hổ cáp, Nam dương và Song ngư – thường thu mình và khiêm nhường tuy nhiên càc cung này cũng có lúc là một phần của chủ động. Dựa vào những yếu tố trên thì rõ ràng rất khó để có một cặp hoàn hảo. Để trái tim và bộ óc đi chung với nhau luôn là một thách thức, cũng giống như việc chịu đựng quan điểm, cách cư xử và thói quen của mỗi người. Vậy đâu là chìa khoá cho hạnh phúc? Nó chính là sự thoả hiệp, cho – và – nhận. Mọi người nên nhận ra rằng sự khác biệt luôn tồn tại, vì vậy cần phải chấp nhận cái bất đồng đó để có thể duy trì mối quan hệ. Những đôi thực sự hoà hợp là có cùng cung hoàng đạo, nhưng thậm chí sự quen thuộc cũng gây nên cảm giác nhàm chán sau này. Ngoài ra, kể cả đàn ông và đàn bà cùng một cung cũng khác nhau do giới tính của họ. Bởi vậy người ta vẫn thường nói đàn ông đến từ sao Hoả, phụ nữ đến từ Sao Kim.

Nguồn tài liệu: http://vi.wikipedia.org

10 thành phố giàu nhất thế giới

Danh sách những thành phố giàu có nhất thế giới vừa được công bố hôm qua, với sự dẫn đầu của New York.

Top 10 này do hãng bất động sản Anh Knight Frank và Ngân hàng Mỹ Citi Bank đưa ra, Xinhua cho hay. Các tiêu chí để đánh giá bao gồm: độ sống động về kinh tế, ảnh hưởng chính trị, khả năng nghiên cứu và mức sống của cư dân.

Châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á chiếm trọn danh sách này, các nơi khác trên thế giới không có cơ hội chen chân.

tp1

New York chiếm vị trí đầu bảng về tổng thể. Tính riêng các tiêu chí, thành phố này nhất về kinh tế và khả năng nghiên cứu, nhưng mức sống đứng thứ 8.

tp2

London, trung tâm tài chính của thế giới, chiếm vị trí thứ nhì trong bảng xếp hạng.

tp3

Kinh đô ánh sáng Paris của Pháp xếp thứ ba.

tp4

Thành phố giàu nhất châu Á là Tokyo, đứng thứ tư trên thế giới.

tp5

Tiếp theo là Los Angeles của Mỹ.

tp6

Thủ đô Brussels của Bỉ đứng thứ 6. Thành phố này là trung tâm chính trị của châu Âu, nơi có trụ sở của Liên minh.

tp7

Một thành phố nữa của châu Á là Singapore cũng góp mặt trong top 10 đô thị giàu có nhất. Quốc đảo sư tử nhận vị trí thứ 7.

tp8

Berlin đứng thứ 8 trong bảng tổng sắp, nhưng dẫn đầu về mức sống của cư dân.

Theo vnexpress

10 sa mạc kỳ vĩ nhất thế giới

Nơi bao phủ một màu trắng toát, nơi lại rực đỏ, và có nơi chứa đầy hồ nước, đó là những sa mạc ấn tượng nhất trên thế giới.

sm1

Sa mạc Taklamakan ở Tân Cương, Trung Quốc, là một trong những sa mạc cát rộng nhất thế giới. Năm 2008, một trận mưa tuyết kéo đài 11 ngày đã biến sa mạc thành một bãi biển trắng toát.

sm3

Sa mạc Lencois Maranhenses tại Brazil có rất nhiều hồ nước mặn. Mặc dù chứa 14% lượng nước ngọt của thế giới và có khu rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới, Brazil vẫn vinh dự là một trong những nơi có sa mạc đẹp nhất. Hằng năm từ tháng 7 đến tháng 9, các cơn mưa nặng hạt lại tạo nên hàng nghìn chiếc hồ trên sa mạc. Các đụn cát trắng cùng với làn nước xanh khiến du khách phải tự hỏi mình đang trong sa mạc hay bên bờ biển.

sm4

Sa mạc Uyuni, Bolivia, là sa mạc hồ nước mặn lớn nhất thế giới. Nằm ở vùng cao nguyên ở miền nam Bolivia, bao phủ diện tích 12.000 km2, Uyuni có 65 tỷ tấn muối cùng rất nhiều thảm muối trải rộng. Bề mặt hồ phản chiếu ánh nắng mặt trời như gương và lòng hồ lấp lánh màu sắc bởi những khoáng chất nằm ở dưới đáy. Nhưng nằm ở độ cao 3.700 m và không có cư dân sinh sống, rất khó để tiếp cận nơi này.

sm5

Sa mạc Farafara ở Ai Cập, ngược với màu vàng ở hầu hết những nơi khác, sa mạc cát nằm ở phía bắc Ai Cập lại có màu trắng kem hấp dẫn.

sm6

Sa mạc Atacama ở Chile nằm trên một vùng đất gần như không có mưa của Nam Mỹ. Đây được coi là sa mạc khô cằn nhất thế giới. Kỷ lục hạn hán kéo dài 400 năm đã được ghi nhận tại đây, từ cuối thế kỷ 16 tới năm 1971.

sm7

Sa mạc Namib ở Namibia nằm ở bờ biển phía tây nam châu Phi, được coi là cổ xưa nhất thế giới. Du khách có thể bắt gặp nhiều hóa thạch động vật và thực vật, cùng những đụn cát cao tới 300 m – cao nhất thế giới.

sm8

Sa mạc Simpson ở Australia nổi bật với màu đỏ rực, do chất oxit sắt nằm trong cát biến thành bột và hòa lẫn với hạt cát. Dưới ánh nắng, sa mạc bất tận trông như đám lửa bập bùng.

sm9

Sa mạc Đen ở Ai Cập nằm ở vùng được hình thành do phun trào núi lửa, cách sa mạc trắng Farafara 100 km về phía đông bắc. Nơi đây được bao phủ bởi những hòn đá đen nhỏ.

sm10

Sa mạc Nam cực có độ ẩm lớn nhất. Lượng mưa trung bình ở Nam cực chưa tới 5 mm, nhưng đồng thời, 98% vùng đất được bao phủ bởi băng và tuyết. Kết quả là thời tiết khắc nghiệt ở đây vừa khô, ẩm, lạnh khiến con người khôngthể sống được.

sm11

Sahara, sa mạc rộng nhất thế giới, chiếm 9 triệu km2, Sahara bao phủ phần lớn Bắc Phi và là nhà của nhiều bộ tộc khác nhau. Sa mạc kéo dài từ Biển Đỏ cho tới Đại Tây Dương.

Theo vnexpress

 

 

10 sân bay tuyệt nhất thế giới

Công ty nghiên cứu về vận chuyển hàng không quốc tế Skytrax vừa công bố danh sách 10 sân bay được ưa chuộng nhất thế giới 2009, trong đó, quá nửa là ở châu Á.

1

Sân bay quốc tế Incheon, Hàn Quốc, đứng đầu danh sách năm nay.

2

Sân bay quốc tế Hong Kong xếp vị trí thứ hai.

3

Sân bay Changi ở Singapore được bình chọn ở vị trí số 3.

4

Sân bay Zurich, Thụy Sĩ, đứng hàng 4.

5

Xếp thứ 5 là phi trường Munich ở Đức.

6

Sân bay quốc tế Kansai trên hòn đảo ở tây nam thành phố Osaka, Nhật, đứng ở vị trí thứ 6.

7

Thứ 7 là phi trường quốc tế Kuala Lumpur.

8

Sân bay quốc tế Amsterdam, Hà Lan, ở vị trí số 8.

9

Sân bay Central Nagoya ở Nhật xếp hàng thứ 9.

10

Đứng cuối cùng trong danh sách 10 phi trường tuyệt nhất thế giới là sân bay quốc tế Auckland, New Zealand.

Theo vnexpress

Trái đất đã nóng lên ra sao ?

Chùm ảnh được đăng tải trên Telegraph.

Bề mặt sông băng Humboldt tan chảy vào ngày 31.7.2009.

Bề mặt sông băng Humboldt tan chảy vào ngày 31.7.2009.

Một trong những trận hạn hán tồi tệ nhất trong lịch sử đã xảy ra ở lưu vực sông Amazon khiến hồ Curuiai ở Para, Brazil cạn kiệt đến mức này vào ngày 27.10.2005.

Một trong những trận hạn hán tồi tệ nhất trong lịch sử đã xảy ra ở lưu vực sông Amazon khiến hồ Curuiai ở Para, Brazil cạn kiệt đến mức này vào ngày 27.10.2005.

Trong khi đó, vào ngày 7.9.2008, một trận lụt đã nhấn chìm bang Bihar, phía Bắc Ấn Độ, khiến một triệu người mất nhà cửa. Trong ảnh, lũ gia súc mắc cạn trên một hòn đảo nhỏ giữa mênh mông nước lũ.

Trong khi đó, vào ngày 7.9.2008, một trận lụt đã nhấn chìm bang Bihar, phía Bắc Ấn Độ, khiến một triệu người mất nhà cửa. Trong ảnh, lũ gia súc mắc cạn trên một hòn đảo nhỏ giữa mênh mông nước lũ.

Người phụ nữ Ấn Độ này phải đi bộ một quãng đường dài qua hồ Osman Sagar cạn khô vì hạn hán để mang nước về nhà.

Người phụ nữ Ấn Độ này phải đi bộ một quãng đường dài qua hồ Osman Sagar cạn khô vì hạn hán để mang nước về nhà.

Một người đàn ông Pakistan nằm nghỉ trên ghế dài, giữa lụt lội sau cơn mưa ở Lahore vào ngày 12.7.2008.

Một người đàn ông Pakistan nằm nghỉ trên ghế dài, giữa lụt lội sau cơn mưa ở Lahore vào ngày 12.7.2008.

Một ngư dân đi thuyền trên mặt hồ Ice Fjord, Ilulissat, Greenland vào 3.7.2009. Do nhiệt độ trái đất nóng lên, khoảng 94 km2 hồ băng đã bị tan chảy từ năm 2001 - 2005.

Một ngư dân đi thuyền trên mặt hồ Ice Fjord, Ilulissat, Greenland vào 3.7.2009. Do nhiệt độ trái đất nóng lên, khoảng 94 km2 hồ băng đã bị tan chảy từ năm 2001 – 2005.

Một cơn sóng lớn tấn công vào cảng Boulogne-sur-Mer vào ngày 12.3.2008.

Một cơn sóng lớn tấn công vào cảng Boulogne-sur-Mer vào ngày 12.3.2008.

Tảo biển búng phát tại bờ biển thành phố Thanh Đảo, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 24.6.2008.

Tảo biển búng phát tại bờ biển thành phố Thanh Đảo, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 24.6.2008.

Hạn hán đã khiến thác Iguazu (Brazil) bị thu hẹp đến 2/3 vào tháng 7.2009.

Hạn hán đã khiến thác Iguazu (Brazil) bị thu hẹp đến 2/3 vào tháng 7.2009.

Vùng đầm lầy rộng lớn Mediano ở Huesca, Tây Ban Nha thu hẹp chỉ còn nhỏ bé thế này. Ảnh chụp ngày 16.4.2008.

Vùng đầm lầy rộng lớn Mediano ở Huesca, Tây Ban Nha thu hẹp chỉ còn nhỏ bé thế này. Ảnh chụp ngày 16.4.2008.

Hồ chứa nước tự nhiên Barros de Luna ở tỉnh Leon, phía Bắc Tây Ban Nha cạn khô hoàn toàn vào tháng 3.2009.

Hồ chứa nước tự nhiên Barros de Luna ở tỉnh Leon, phía Bắc Tây Ban Nha cạn khô hoàn toàn vào tháng 3.2009.

Ngày 17.8.2009, các bé trai Kenya mang nước sông đến trường. Nạn hạn hán đang đe dọa những cư dân sống tại các khu ổ chuột.

Ngày 17.8.2009, các bé trai Kenya mang nước sông đến trường. Nạn hạn hán đang đe dọa những cư dân sống tại các khu ổ chuột.

Cháy rừng tại làng Andritsena, vùng Peloponnese peninsula, Ai Cập vào 27.8.2007.

Cháy rừng tại làng Andritsena, vùng Peloponnese peninsula, Ai Cập vào 27.8.2007.

Khu rừng tại Riau, Pangkalan Bunut, Indonesia tan hoang do bị con người tàn phá.

Khu rừng tại Riau, Pangkalan Bunut, Indonesia tan hoang do bị con người tàn phá.

[I]Rừng nhiệt đới Amazon là nơi trú ngụ của ít nhất 30% động thực vật trên thế giới cũng trơ trụi trước nạn phá rừng.

[I]Rừng nhiệt đới Amazon là nơi trú ngụ của ít nhất 30% động thực vật trên thế giới cũng trơ trụi trước nạn phá rừng.

Hàng khối băng trên sông băng Perito Moreno ở Patagonia, Argentina đổ ập ngay trong những tháng mùa đông.

Hàng khối băng trên sông băng Perito Moreno ở Patagonia, Argentina đổ ập ngay trong những tháng mùa đông.

Gấu trắng bắc cực lang thang dọc mép "cầu băng" ở eo biển Robeson, gần biên giới Greenland và Canada vào 29.6.2009.

Gấu trắng bắc cực lang thang dọc mép “cầu băng” ở eo biển Robeson, gần biên giới Greenland và Canada vào 29.6.2009.

Khách sạn Chin shuai đổ sập do ảnh hưởng của cơn bão Morakot tại Chihpen, miền nam tỉnh Đài Đông, Đài Loan vào ngày 8.9.2009.

Khách sạn Chin shuai đổ sập do ảnh hưởng của cơn bão Morakot tại Chihpen, miền nam tỉnh Đài Đông, Đài Loan vào ngày 8.9.2009.

Thu thập các tư liệu [ sưu tầm từ các tập chí khoa học ]